Szkoła Muzyczna w Żorach to placówka artystyczna o dwóch poziomach kształcenia uzdolnionej muzycznie młodzieży z Żor oraz miast ościennych.

Poziom pierwszy to Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia, prowadzona przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, która powstała w 1992 roku z inicjatywy jej pierwszego dyrektora p. Grzegorza Mielimąki. Ma charakter umuzykalniający i dzieli się na cykl 6-letni (dla dzieci młodszych) oraz 4-letni, kształcąc uczniów w klasach o następujących specjalnościach:

• fortepian, akordeon,
• flet, obój, klarnet, fagot, saksofon, trąbka, puzon
• skrzypce, wiolonczela.

Drugi poziom to Samorządowa Szkoła Muzyczna II stopnia, która jest Jednostką Samorządu Terytorialnego prowadzoną przez Gminę Żory. Powstała w roku 1997 z inicjatywy jej pierwszego dyrektora p. Jadwigi Barańskiej. Szkoła ta kształci młodzież na zawodowych muzyków w klasach o następujących specjalnościach:

• fortepian
• flet, obój, klarnet, fagot, saksofon, trąbka, puzon
• skrzypce, altówka, wiolonczela i kontrabas.

Obydwa te poziomy mieszczą się w tym samym budynku, mają tę samą dyrekcję, administrację oraz skupiają to samo grono pedagogiczne, a nadzór merytoryczny sprawuje nad nimi Centrum Edukacji Artystycznej Regionu Śląskiego z siedzibą w Katowicach.

Ponadto żorska szkoła, pomimo krótkiej działalności, posiada 35 absolwentów, z których 22 kontynuuje naukę na studiach muzycznych. Najwybitniejszym z nich jest Michał Barański – kontrabasista, jeden z najlepszych muzyków jazzowych w kraju. W okresie swojego istnienia szkoła sprawdza się także jako organizator życia muzycznego w mieście. Jest inicjatorem wielu koncertów okolicznościowych: pasyjnych, kolędowych, rocznicowych z udziałem uczniów, ale także najwybitniejszych muzyków i orkiestr naszego regionu, np. Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia czy Filharmonii Śląskiej Katowicach. Niezaprzeczalnym dowodem takiej działalności jest m. in. nagranie płyty z koncertu, który odbył się w ramach Żorskich Obchodów Mozartowskich w związku z 250 rocznicą urodzin kompozytora.

Rokrocznie, już na stałe zamieszczone w kalendarzu imprez muzycznych miasta, odbywają się koncerty charytatywne, których pomysłodawcą jest p. Jadwiga Barańska. Dochód z koncertów przeznaczony jest dla żorskiego Hospicjum im. Jana Pawła II. Dzięki obecnej p. dyrektor p. Zofii Mańka-Błaszczyk a także aprobacie i zrozumieniu władz miasta powołana została do życia Żorska Orkiestra Kameralna Camerata Sariensis.

Szkoła współpracuje z podobnymi sobie ośrodkami muzycznymi we Francji (Montceau-les Mines) i Niemczech (Kamp-Lintfort). W ramach wymiany europejskiej młodzież szkolna uczestniczy we wspólnych projektach muzycznych zdobywając cenne doświadczenie nie tylko muzyczne.

Placówka ta była i nadal jest także miejscem warsztatów muzycznych, które niejednokrotnie prowadzą wielcy mistrzowie – instrumentaliści, tacy jak np. prof. Andrzej Jasiński, Wojciech Świtała, Andrzej Wilkus, Tomasz Strahl, Ivan Monighetti (Rosja), David Jacques (Kanada), Petr Grabowsky (Czechy). Lekcje mistrzowskie oraz koncerty z udziałem tych najwybitniejszych muzyków są dla młodzieży szkolnej wielkim przeżyciem i doświadczeniem muzycznym na bardzo wysokim poziomie.

Żorska Szkoła Muzyczna jest z pewnością źródłem kultury muzycznej, która nie tylko kształtuje niezwykle wrażliwych, zawodowych muzyków, ale jednocześnie spełnia rolę popularyzatora sztuki muzycznej wśród szerokich kręgów społeczeństwa naszego regionu, zwłaszcza zaś wśród mieszkańców Żor.